Film pt. "Gromada" należy do gatunku fabularnego. Zrealizowany został według wyznaczników obowiązującego wówczas socrealizmu. Przedstawia przemiany dziejące się na polskiej wsi, rozgrywające się wyłącznie według klucza oficjalnej propagandy.

Akcja filmu toczy się we wsi, o fikcyjnej nazwie "Mostowice". Mieszkańcy tej wsi, nazywani w tym filmie "gromada chłopska" postanawiają wybudować wspólny młyn, który będzie służył wszystkim. Jednakże ten cel jest niweczony przez właściciela już istniejącego młyna przy pomocy swego szwagra, sekretarza sądu.

Chłopi, w celu ochrony swego planu budowy młyna, usuwają z zarządu Samopomocy Chłopskiej wszystkich wahających się i przeciwnych wspólnej sprawie. Na przewodniczącego ich zarządu powołują Pawła, który od tej pory kieruje ich sprawami.

Właściciel już istniejącego młyna, na wiadomość o usunięciu chłopów z zarządu, postanawia nie dać za wygraną. Szantażuje zadłużonych u niego chłopów. Z tego powodu zostaje doprowadzony do desperacji biedniak Bartosik, który próbuje popełnić samobójstwo rzucając się w nurty rzeki. W ostatniej chwili zostaje uratowany przez innych chłopów. Pomimo wielu przeciwności gromadzka budowa zostaje ukończona.

Ostatnią próbą powstrzymania przemian, dokonujących się we wsi, staje się zaoranie drogi przez młynarza-wstecznika oraz postawienie na niej świętej figurki. Na zarzuty chłopów młynarz-wstecznik twierdzi, że kupił ją przed wojną. Te jego kłamliwe słowa wywołują jedynie zjednoczenie chłopów, którzy przy pomocy robotników z miasta przez jeden dzień budują nową drogę i uruchamiają spółdzielczy młyn.